← คลังบทความ
ตอนที่ ๒๐ ธนบุรี → รัตนโกสินทร์ตอนต้น

มีเรื่องเล่าท้องถิ่นที่ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่า เจ้าจอมผู้หนึ่งอาจกำลังตั้งครรภ์เมื่อถูกพระราชทานให้ขุนนางเมืองนคร

  • เด็กในเรื่องต่อมาเป็นเจ้าเมืองใหญ่
  • เรื่องนี้มีหลักฐานแค่ไหน และเด็กคนนั้นเป็นลูกใครกันแน่?

เจ้าจอมปราง (เจ้าหญิงปราง) — พระสนมในสมเด็จพระเจ้าตากสินที่ทรงพระราชทานให้เจ้าอุปราชพัฒน์ และเรื่องเล่าท้องถิ่นซึ่งไม่ได้รับการยืนยันว่าเจ้าพระยานคร (น้อย) อาจมีสายพระโลหิตพระเจ้าตากสิน

ก่อนอื่นต้องย้ำว่า เรื่อง "ลูกลับพระเจ้าตาก" ที่กำลังจะเล่านี้เป็นเรื่องเล่าท้องถิ่น ยังไม่มีหลักฐานร่วมสมัยยืนยันสายเลือด

แปลว่าเรากำลังฟังปริศนาที่คนเมืองนครเล่าต่อกันมา ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ฟันธงได้ ใช่ไหมคะ?

ผู้หญิงคนนั้นชื่อ "เจ้าจอมปราง" เป็นธิดาของเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช ที่เข้ามาเป็นพระสนมของพระเจ้าตากสิน

ลูกเจ้าเมืองเลยนะคะ ไม่ใช่คนธรรมดา แล้วอยู่ดีๆ ทำไมพระเจ้าตากถึงยกเธอให้คนอื่นล่ะ

หลักฐานเล่าถึงการพระราชทานเจ้าจอมปรางให้ "เจ้าอุปราชพัฒน์" แห่งเมืองนคร ส่วนคำอ้างว่าเธอกำลังตั้งครรภ์อยู่ เป็นรายละเอียดในสายเรื่องเล่าท้องถิ่น

งั้นเราก็ยังสรุปไม่ได้ว่าตั้งครรภ์จริง หรือเด็กในเรื่องเป็นพระโอรสของพระเจ้าตาก ใช่ไหม

ใช่ เรื่องเล่ามีคำอธิบายหลายแบบ แต่ยังไม่มีหลักฐานพอจะยืนยันแรงจูงใจหรือสายเลือด จึงต้องแยกเรื่องที่บันทึกได้ออกจากคำเล่าลือ

แล้วเจ้าอุปราชพัฒน์ล่ะคะ เขาทำยังไงกับเธอ

เรื่องเล่าท้องถิ่นเรียกเธอว่า "แม่วัง" และเล่าว่าเจ้าอุปราชพัฒน์ให้ความเคารพฐานะเดิมของเธออย่างสูง

ไม่แตะเลยเหรอคะ?! ทำไมล่ะ

สายเรื่องเล่าอธิบายว่าเขา "เกรงในยศเดิม" เพราะเธอเคยเป็นพระสนมของกษัตริย์ แต่เราไม่อาจยืนยันรายละเอียดชีวิตคู่จากหลักฐานที่มีได้

โห รักและเคารพแบบนี้...หายากมากเลยนะคะ แล้วลูกในท้องล่ะคะ เกิดมาเป็นยังไง

ในสายเรื่องเล่านี้ เด็กคนนั้นถูกโยงว่าเติบโตขึ้นเป็น "เจ้าพระยานคร (น้อย)" ผู้ครองนครศรีธรรมราชในต้นรัตนโกสินทร์

เดี๋ยวนะคะ...แล้วสรุปเขาเป็นลูกใคร ลูกขุนนาง หรือลูกลับของพระเจ้าตากกันแน่?

ตรงนี้แหละที่พงศาวดารไม่กล้าฟันธง — เป็นแค่เรื่องเล่าลือ ไม่มีหลักฐานยืนยันแน่ชัดจนถึงทุกวันนี้

สิ่งที่ยืนยันได้จึงไม่ใช่สายเลือด แต่คือการมีอยู่ของเรื่องเล่าที่คนเมืองนครถ่ายทอดต่อกันมา และช่องว่างของหลักฐานที่ยังตอบไม่ได้

หมายเหตุเรื่องหลักฐาน

  • เจ้าจอมปราง = ธิดาเจ้านครศรีธรรมราช (หนู)
  • "แม่วัง / เกรงยศเดิม" เป็นรายละเอียดในเรื่องเล่าท้องถิ่น
  • ตำแหน่ง/ยุคของ "เจ้าอุปราชพัฒน์" และช่วงเวลาที่เจ้าพระยานคร (น้อย) ครองเมือง — ยืนยันไทม์ไลน์ธนบุรี

แหล่งอ้างอิง

  1. silpa-mag article_17534 (เจ้าหญิงปราง + พระราชโอรสลับในพระเจ้าตาก) · article_152394 (พระเจ้าตากพระราชทานพระสนมให้นายทหาร 2 คน) · article_162791 (3 พระธิดาเจ้านครฯ เป็นเจ้าจอมในพระเจ้าตาก)
เมียพระราชทาน กับเรื่องเล่าลือเรื่องสายเลือดที่ยังพิสูจน์ไม่ได้

คำที่ใช้ในคอมเมนต์ของตอนนี้ — แม่วัง

ลิงก์คลิป — รอใส่ไปที่ช่อง