← คลังบทความ
ตอนที่ ๒๑ อยุธยา สมัยสมเด็จพระนารายณ์ (ลพบุรี — ทะเลชุบศร) reuse ฉากคลัสเตอร์ "ผลัดแผ่นดินนารายณ์" ร่วมกับตอน yothathep

เด็กเรือชาวกรีกคนหนึ่ง ไต่จากท้องเรือขึ้นเป็นเบอร์หนึ่งของขุนนางกรุงศรีอยุธยาภายใน ๘ ปี

  • เขาทำอะไรถึงเร็วขนาดนั้น?
  • ใครกล้าชกปากเขาจนฟันหักสองซี่กลางที่ว่าราชการ?
  • และคืนวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๒๓๑ เขาถูกพาออกจากลพบุรีไปไหน แล้วทำไมไม่มีใครชี้หลุมของเขาได้จนทุกวันนี้?

เจ้าพระยาวิชาเยนทร์ (คอนสแตนติน ฟอลคอน) พ.ศ. ๒๑๙๐ – ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๒๓๑ — สามัญชนชาวกรีกที่ไต่จากท้องเรือขึ้นเป็นสมุหนายกกรุงศรีอยุธยา แล้วต้องโทษถึงชีวิตในการผลัดแผ่นดิน พ.ศ. ๒๒๓๑

เด็กเรือชาวกรีกคนหนึ่ง ไต่จากท้องเรือขึ้นเป็นเบอร์หนึ่งของขุนนางกรุงศรีอยุธยาภายใน ๘ ปี แล้วคืนวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๒๓๑ ก็ถูกพาออกจากลพบุรีไปโดยไม่ได้กลับมาอีกเลย

แปดปีเนี่ยนะคะพี่? คนไม่มีตระกูล ไม่ใช่คนที่นี่ ขึ้นไปสูงขนาดนั้นได้ยังไง

เขาชื่อ คอนสแตนติน ฟอลคอน เกิดปี พ.ศ. ๒๑๙๐ ที่เกาะเซฟาโลเนีย บ้านเป็นคนธรรมดา ไม่มีตระกูล ไม่มีเส้นสาย

แล้วไปโผล่ที่กรุงศรีอยุธยาได้ยังไง

เขาลงเรือสินค้าอังกฤษออกจากบ้านตั้งแต่ยังเล็ก อายุตอนลงเรือแหล่งบอกไม่ตรงกัน บ้างว่า ๑๐ ขวบ บ้างนับจากปี ๒๒๐๕ แต่ที่ตรงกันคือเขาโตมาในท้องเรือ

เขาทำงานให้บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษ แล้วเข้ามาถึงอยุธยาราวปี ๒๒๑๘ ในฐานะพ่อค้า

พ่อค้าธรรมดาในเมืองที่มีพ่อค้าเป็นพัน จุดเปลี่ยนคืออะไร

ภาษาค่ะ เขาเรียนภาษาไทยจนพูดคล่องในไม่กี่ปี แล้วได้เข้ารับราชการเป็นล่าม

ล่ามคนเดียวขึ้นไปถึงเสนาบดีเลยเหรอ

ปี ๒๒๒๖ เขารักษาการพระคลัง ปี ๒๒๒๘ ขึ้นเป็นสมุหนายก คุมข้าราชการพลเรือนทั้งแผ่นดิน เอกสารฝ่ายเราเรียกเขาว่า ออกญาวิไชเยนทร์

จากคนตัวเปล่าเป็นคนที่เซ็นแทนแผ่นดินได้ น่ากลัวจัง

ปี ๒๒๒๕ เขาแต่งงานกับมารี กีมาร์ สาวลูกผสมโปรตุเกส-ญี่ปุ่น ที่คนรุ่นหลังรู้จักในชื่อ ท้าวทองกีบม้า

ฟังดูชีวิตดีมากเลยนะคะ แล้วอะไรทำให้พังลง

ความใกล้ชิดเบื้องบนนั่นแหละที่สร้างศัตรู พงศาวดารฉบับสมเด็จพระพนรัตน์เล่าว่า หลวงสรศักดิ์เข้าชกปากเขากลางที่ว่าราชการ ฟันหักสองซี่ เลือดกบปาก

กลางที่ว่าราชการเลยเหรอคะ! แล้วคนชกโดนอะไรบ้าง

เขาเข้าไปกราบทูลฟ้องทั้งที่เลือดยังไหล แต่สุดท้ายเสาที่เขายืนอยู่ก็ยังมีต้นเดียวเหมือนเดิม

ต้นเดียวคือ...

คือพระเจ้าแผ่นดิน วันที่ ๒๗ กันยายน ๒๒๓๐ กองทหารฝรั่งเศส ๖๓๖ คนเข้ามาถึงปากน้ำ ขุนนางจำนวนมากมองว่านี่คือของแปลกปลอมในบ้านตัวเอง

แล้วปี ๒๒๓๑ เกิดอะไรขึ้น

พฤษภาคม ๒๒๓๑ สมเด็จพระนารายณ์ประชวรหนักที่ลพบุรี วันที่ ๑๘ พระเพทราชาคุมพระราชวังไว้ได้ ฟอลคอนถูกจับพร้อมคนใกล้ชิดอีกหลายคน

แล้วคืนวันที่ ๕ มิถุนายนล่ะ

คืนนั้นราวสี่ทุ่ม เขาถูกพาออกไปนอกเมืองแถบทะเลชุบศร แล้วต้องโทษถึงชีวิตเมื่ออายุ ๔๐ ปี จนวันนี้ก็ยังไม่มีใครชี้หลุมของเขาได้

แปดปีขึ้น คืนเดียวลง แล้วสรุปเขาเป็นคนแบบไหนกันแน่

นั่นคือคำถามที่เถียงกันมาสามร้อยกว่าปียังไม่จบ ฝ่ายหนึ่งว่าเขาคือคนนอกที่คิดยกแผ่นดินให้ต่างชาติ อีกฝ่ายว่าเขาคือแพะที่ถูกใช้เปิดทางให้คนอื่น

ที่แปลกคือ บันทึกของบาทหลวงเขียนถึงเขาว่าซื่อตรงและฉลาด แต่บันทึกของพ่อค้าและทหารเขียนว่าโกงและปลิ้นปล้อน คนเดียวกันแท้ ๆ แต่เหมือนคนละคน

ไทม์ไลน์เหตุการณ์

  1. ๒๑๙๐ เขาชื่อ คอนสแตนติน ฟอลคอน เกิดปี พ.ศ. ๒๑๙๐ ที่เกาะเซฟาโลเนีย บ้านเป็นคนธรรมดา ไม่มีตระกูล ไม่มีเส้นสาย
  2. ๒๒๐๕ เขาลงเรือสินค้าอังกฤษออกจากบ้านตั้งแต่ยังเล็ก อายุตอนลงเรือแหล่งบอกไม่ตรงกัน บ้างว่า ๑๐ ขวบ บ้างนับจากปี ๒๒๐๕ แต่ที่ตรงกันคือเขาโตมาในท้องเรือ
  3. ๒๒๑๘ เขาทำงานให้บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษ แล้วเข้ามาถึงอยุธยาราวปี ๒๒๑๘ ในฐานะพ่อค้า
  4. ๒๒๒๕ ปี ๒๒๒๕ เขาแต่งงานกับมารี กีมาร์ สาวลูกผสมโปรตุเกส-ญี่ปุ่น ที่คนรุ่นหลังรู้จักในชื่อ ท้าวทองกีบม้า
  5. ๒๒๒๖ ปี ๒๒๒๖ เขารักษาการพระคลัง ปี ๒๒๒๘ ขึ้นเป็นสมุหนายก คุมข้าราชการพลเรือนทั้งแผ่นดิน เอกสารฝ่ายเราเรียกเขาว่า ออกญาวิไชเยนทร์
  6. ๒๒๓๐ วันที่ ๒๗ กันยายน ๒๒๓๐ กองทหารฝรั่งเศส ๖๓๖ คนเข้ามาถึงปากน้ำ ขุนนางจำนวนมากมองว่านี่คือของแปลกปลอมในบ้านตัวเอง
  7. ๒๒๓๑ เด็กเรือชาวกรีกคนหนึ่ง ไต่จากท้องเรือขึ้นเป็นเบอร์หนึ่งของขุนนางกรุงศรีอยุธยาภายใน ๘ ปี แล้วคืนวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๒๓๑ ก็ถูกพาออกจากลพบุรีไปโดยไม่ได้กลับมาอีกเลย
  8. ๒๒๓๑ พฤษภาคม ๒๒๓๑ สมเด็จพระนารายณ์ประชวรหนักที่ลพบุรี วันที่ ๑๘ พระเพทราชาคุมพระราชวังไว้ได้ ฟอลคอนถูกจับพร้อมคนใกล้ชิดอีกหลายคน

หมายเหตุเรื่องหลักฐาน

  • ปีเข้าอยุธยา ~พ.ศ. ๒๒๑๘ (tnews/S2 สาย EIC ๒๒๑๐–๒๒๒๒)
  • ตำแหน่ง: รักษาการพระคลัง ๒๒๒๖–๒๒๒๘ — สมุหนายก ๒๒๒๘–๒๒๓๑ (S2 infobox)
  • จำนวนทหารฝรั่งเศส ๖๓๖ คน (S4)
  • สถานที่ "วัดซาก ข้างทะเลชุบศร" มาจาก S3 ซึ่งเป็นแหล่งรอง

แหล่งอ้างอิง

  1. S1silpa-mag article_16207 — "ฟอลคอน ถูกออกหลวงสรศักดิ์ชกฟันหัก 2 ซี่ เลือดกบปาก!" อ้างความใน พระราชพงศาวดารฯ ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ (แก้ว)https://www.silpa-mag.com/quotes-in-history/article_16207
  2. S2วิกิพีเดียไทย "เจ้าพระยาวิไชเยนทร์ (คอนสแตนติน ฟอลคอน)" — infobox ตำแหน่ง/ปีhttps://th.wikipedia.org/wiki/เจ้าพระยาวิชาเยนทร์
  3. S3guru.sanook.com/26290 — วันที่ ๕ มิถุนายน ๒๒๓๑ / สถานที่ "วัดซาก ข้างทะเลชุบศร เมืองลพบุรี" / "๘ ปีจากคนตัวเปล่าถึงอัครมหาเสนาบดี"
  4. S4khaosod news_956439 — ไทม์ไลน์รายวัน ๒๒๒๘–๒๒๓๑ (ทหารฝรั่งเศส ๖๓๖ คน ๒๗ ก.ย. ๒๒๓๐ · ๑๘ พ.ค. ๒๒๓๑ ยึดพระราชวังลพบุรี · ๕ มิ.ย. ๒๒๓๑ เวลา ๔ ทุ่ม)
  5. S5mgronline 9610000025481 — ประวัติวัยเด็ก/เรืออับปาง/ยอร์ช ไวท์ + ประโยค "บาทหลวงว่าซื่อตรงฉลาด พ่อค้าทหารว่าโกงปลิ้นปล้อน"
  6. S6kapook view190116 — ชื่อไทย "กาศตัน" จากจดหมายโกษาปานถึงบาทหลวงเดอ ลาแชส พ.ศ. ๒๒๓๖ (หอจดหมายเหตุคณะมิสซังต่างประเทศกรุงปารีส)
แปดปีขึ้นถึงยอด หนึ่งคืนหายไปทั้งคน — และไม่มีใครชี้หลุมของเขาได้จนทุกวันนี้

คำที่ใช้ในคอมเมนต์ของตอนนี้ — ฟอลคอน

ลิงก์คลิป — รอใส่ไปที่ช่อง