← คลังบทความ
ตอนที่ — อยุธยา ปลายรัชกาลสมเด็จพระไชยราชาธิราช ต่อรัชกาลสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

คืนที่ทั้งบ้านของเด็กชายคนนี้ถูกกำจัดหมด เหลือพระองค์เดียวที่รอด ตอนนั้นพระชันษาเจ็ดขวบ

  • คนที่รับไปเลี้ยงต่อ คือฝ่ายที่ล้มพระมารดาของพระองค์เอง
  • เลี้ยงอย่างเจ้านายจริง ๆ จับได้ว่าคิดกบฏก็ยังไม่ประหาร
  • แล้วทำไมตอนพระชันษายี่สิบ พระองค์ถึงบุกเข้าวังนั้นด้วยพระองค์เอง?

พระศรีศิลป์ — พระราชโอรสในสมเด็จพระไชยราชาธิราช ประสูติแต่ท้าวศรีสุดาจันทร์ (แม่หยัวศรีสุดาจันทร์) พระชันษา ๗ ปีในคืนที่พระมารดากับขุนวรวงศาธิราชถูกกำจัดกลางทางไปคล้องช้างที่ลพบุรี · สมเด็จพระมหาจักรพรรดิอุปการะเรื่อยมา · ผนวชเป็นสามเณรเมื่อพระชันษา ๑๔ · คิดการกบฏ ถูกจับแต่ไม่ถูกประหาร · สิ้นพระชนม์ด้วยกระสุนปืนในพระราชวังหลวงเมื่อพระชันษา ๒๐ (ประสูติ พ.ศ. ๒๐๘๔ · สิ้นพระชนม์ พ.ศ. ๒๑๐๔)

คืนหนึ่งกลางทางไปคล้องช้างที่ลพบุรี ขบวนของท้าวศรีสุดาจันทร์กับขุนวรวงศาธิราชถูกดักจับและสำเร็จโทษทั้งหมด มีเด็กชายพระองค์เดียวในขบวนนั้นที่รอด พระชันษาเจ็ดขวบ

รอดมาได้ยังไง

พงศาวดารไม่ได้อธิบายค่ะ บอกแค่ว่าพระองค์รอด พระศรีศิลป์ พระราชโอรสในสมเด็จพระไชยราชาธิราช ประสูติแต่ท้าวศรีสุดาจันทร์ และเป็นพระอนุชาของพระยอดฟ้า กษัตริย์เด็กที่ถูกสำเร็จโทษไปก่อนหน้านั้น

คือทั้งบ้านหายไปหมด เหลือพระองค์เดียว

ใช่ค่ะ แล้วคนที่รับพระองค์ไปเลี้ยงต่อ คือสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ กษัตริย์พระองค์ใหม่ที่ขึ้นครองราชย์จากการล้มอำนาจฝ่ายพระมารดา

เลี้ยงแบบเก็บไว้เฉย ๆ หรือเปล่า

ไม่ค่ะ เลี้ยงอย่างเจ้านายจริง ๆ จนพระชันษาสิบสี่ จึงให้ผนวชเป็นสามเณร ฉบับหนึ่งว่าที่วัดราชประดิษฐาน อีกฉบับคือฉบับหลวงประเสริฐว่าที่วัดมหาธาตุ

แค่ที่บวชยังบอกไม่ตรงกันเลย

ไม่ตรงกันตั้งแต่ต้นค่ะ แต่ที่ตรงกันคือ ผ้าเหลืองไม่ได้ทำให้เรื่องจบ พระศรีศิลป์ซ่องสุมกำลังคิดการกบฏตั้งแต่ยังเป็นสามเณร

แล้วโดนลงโทษไหม

นี่คือจุดที่สะดุดที่สุดค่ะ จับได้ รับเป็นสัจแล้ว แต่ไม่มีการประหาร เพียงให้คุมพระองค์ไว้ที่วัดธรรมิกราช โดยมีขุนนางคนหนึ่งเป็นผู้ควบคุม

ไว้ชีวิตทั้งที่คิดล้มบัลลังก์เนี่ย

ไว้ชีวิตค่ะ และเมื่อพระชันษาถึงเกณฑ์อุปสมบท ก็ยังจัดให้ผนวชอีกครั้ง แต่ก่อนถึงวันกำหนดสามวัน พระศรีศิลป์หนีออกจากที่คุมไปแล้ว

หนีไปหาใคร

ไปหาขุนนางกลุ่มหนึ่งที่ถูกจองจำอยู่ก่อน แล้วมีหนังสือลับออกมาขอให้พระองค์เข้าไปช่วย ครั้งนั้นมีการไปขอฤกษ์เพื่อบุกวังด้วย

แล้วบุกจริงเหรอ

บุกจริง แต่บุกก่อนฤกษ์ค่ะ ขุนนางใหญ่ขับช้างเข้าชนสกัด กลับพลัดตกจากหลังช้างเสียเอง พระศรีศิลป์จึงเข้าพระราชวังหลวงได้ และช่วยพวกที่ถูกจองจำออกมาสำเร็จ

คือชนะแล้วนี่

ชนะอยู่ได้ไม่กี่ชั่วยามค่ะ ฝ่ายพระราเมศวรกับพระมหินทราธิราชยกกำลังเข้ารบ ล้มตายกันมาก และพระศรีศิลป์ต้องปืนสิ้นพระชนม์ในวังนั้นเอง พระชันษายี่สิบ

ยี่สิบ... เท่ากับโตมาในวังนั้นสิบสามปีเต็ม

พงศาวดารบันทึกต่อเพียงว่าผู้ที่ร่วมคิดถูกลงโทษทั้งหมด แล้วก็ไม่มีบรรทัดไหนบอกอีกเลยว่า ตลอดสิบสามปีที่ถูกเลี้ยงไว้ เด็กชายคนนั้นคิดอะไรอยู่

หมายเหตุเรื่องหลักฐาน

  • ๗ ขวบ / ๒๐ / ๓ วัน — ทั้งสามตัวเลขมาจาก S1 โดยตรง (๗ พรรษาตอนเหตุการณ์ลพบุรี · พระชันษา ๒๐ ตอนคิดขบถ · หนีก่อนกำหนด ๓ วัน) · "สิบสามปี" ที่บรรทัด 19–20 = ๒๐ ลบ ๗ คำนวณเอง

แหล่งอ้างอิง

  1. S1วิกิพีเดียไทย "พระศรีศิลป์ (พระราชโอรสในสมเด็จพระไชยราชาธิราช)" ) — ประสูติ พ.ศ. ๒๐๘๔ · สิ้นพระชนม์ พ.ศ. ๒๑๐๔ ที่พระราชวังโบราณ อยุธยา · พระชันษา ๗ ปีในคราวที่ขุนวรวงศาธิราช แม่หยัวศรีสุดาจันทร์ และพระราชบุตรีถูกจับและสำเร็จโทษระหว่างเสด็จไปจับช้างที่ลพบุรี ส่วนพระศรีศิลป์รอด · สมเด็จพระมหาจักรพรรดิอุปการะเรื่อยมา · ผนวชเป็นสามเณรเมื่อพระชันษาราว ๑๔ ที่วัดราชประดิษฐาน (ฉบับหลวงประเสริฐว่าวัดมหาธาตุ) · คิดการกบฏ ถูกจับ รับเป็นสัจ แต่ไม่ถูกประหาร ให้คุมไว้ที่วัดธรรมิกราชโดยหมื่นจ่ายอด · หนีไปม่วงมดแดงก่อนกำหนดผนวช ๓ วัน · เข้ากับพระยาเดโช พระยาท้ายน้ำ พระยาพิไชยรณฤทธิ์ หมื่นภักดีศวร หมื่นไภยนรินทร์ · บุกวังก่อนฤกษ์ · เจ้าพระยามหาเสนาขับช้างเข้าชนแล้วพลัดตกจากหลังช้าง · พระราเมศวรกับพระมหินทราธิราชเข้ารบ · พระศรีศิลป์ต้องปืนสิ้นพระชนม์https://th.wikipedia.org/wiki/พระศรีศิลป์_(พระราชโอรสในสมเด็จพระไชยราชาธิราช
  2. S2อ้างอิงชั้นต้นที่ S1 ระบุไว้: พระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐอักษรนิติ์ (พิมพ์ พ.ศ. ๒๔๘๖) และ พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา ภาค ๑ (พิมพ์ พ.ศ. ๒๔๕๕)
  3. S3วิกิพีเดียไทย "แม่หยัวศรีสุดาจันทร์" (หน้า "ท้าวศรีสุดาจันทร์" เปลี่ยนทางมาที่นี่) — ประเด็นพระนามและข้อถกเถียงเรื่องคำว่า "แม่หยัว/แม่อยู่หัว"
เขาไว้ชีวิตพระองค์ทุกครั้ง — แต่ไม่มีใครเคยบอกพระองค์ว่าทำไม

คำที่ใช้ในคอมเมนต์ของตอนนี้ — ศรีศิลป์

ลิงก์คลิป — รอใส่ไปที่ช่อง