พระเจ้าแผ่นดินองค์ใหม่เพิ่งครองราชย์ได้เจ็ดเดือน ข้าศึกก็มาตั้งค่ายเต็มทุ่งหน้าเมือง

พระเจ้าแผ่นดินองค์ใหม่เพิ่งครองราชย์ได้เจ็ดเดือน ข้าศึกก็มาตั้งค่ายเต็มทุ่งหน้าเมือง วันนั้นมีผู้หญิงคนหนึ่งแต่งกายเป็นชายขึ้นช้างตามไปด้วย แล้วไม่ได้กลับเข้าเมืองมาเอง

ที่คุณเรียนมาถูกครึ่งเดียวค่ะ เพราะหลักฐานสามฉบับเล่าไม่ตรงกันว่า คนที่สิ้นพระชนม์บนคอช้างวันนั้น เป็นแม่ หรือเป็นลูก

เดี๋ยวจะเฉลย ย้อนไปก่อน พ.ศ. ๒๐๙๑ สมเด็จพระมหาจักรพรรดิเสวยราชย์ได้เพียงเจ็ดเดือน ทัพหงสาวดีก็ยกเข้ามาทางด่านเจดีย์สามองค์

พระองค์เสด็จออกไปดูกำลังข้าศึกที่ทุ่งภูเขาทอง ไม่ได้ตั้งใจจะรบ

พระนางเป็นพระอัครมเหสีที่มีฝีมือทั้งอาวุธและการขับช้าง วันนั้นแต่งพระองค์อย่างพระมหาอุปราช คือแต่งเป็นชาย ทรงช้างพลายทรงสุริยกษัตริย์ สูงหกศอก และพระราชโอรสธิดาก็ตามเสด็จไปด้วย

ช้างทรงของพระราชสวามีเสียที หันหลังหนี พระเจ้าแปรขับช้างไล่ตามมาติด ๆ พระนางเห็นว่าพระราชสวามีไม่พ้นข้าศึก จึงไสช้างเข้าขวางไว้

กั้นค่ะ แต่ช้างพระนางเสียเปรียบ พงศาวดารเขียนสั้นมากว่า ต้องพระแสงของ้าวที่พระอังสา ขาดถึงราวพระถัน สิ้นพระชนม์บนคอช้างทันที

พระราเมศวรกับพระมหินทราธิราชฝ่าวงล้อมเข้าไปกันพระศพพระราชมารดากลับเข้าเมืองได้

นี่คือจุดที่หลักฐานแตกเป็นสามทาง ฉบับพระราชหัตถเลขาว่าผู้สิ้นพระชนม์คือพระสุริโยทัย ส่วนฉบับหลวงประเสริฐเขียนว่า ทั้งพระอัครมเหสีและพระราชบุตรี สิ้นพระชนม์กับคอช้างทั้งคู่

คำให้การชาวกรุงเก่าเล่าคนละแบบ ว่าพระราชบิดาประชวรออกรบไม่ได้ พระราชธิดาพระชันษาสิบหกจึงอาสาแต่งเป็นชายออกไปแทน แล้วสิ้นพระชนม์ในการชนช้างนั้น

ส่วนใหญ่เชื่อฉบับหลวงประเสริฐมากที่สุด เพราะเก่าและรัดกุมที่สุด แต่ที่น่าคิดคือ พงศาวดารพม่าไม่เอ่ยถึงการชนช้างครั้งนี้เลยสักคำ

ไม่มีค่ะ แต่ไม่ว่าฉบับไหนจะถูก ทั้งสามฉบับตรงกันเรื่องเดียว คือวันนั้นมีสตรีในราชสำนักออกไปสิ้นพระชนม์กลางสนามรบ แทนผู้ชายที่อยู่ข้างหน้า